2015/07/01

Jen estsa nepala ministro !

Ministroj nature estas idealoj por popolaro. Ili pensas ke kelkaj homoj farigxas ministroj pro iliaj bonaj agoj dumvivaj. Sed de tempo al tempo ili tiel montras tian konduton kiun ni ne atendas.

Npalo estas tia. Rizo-plantado estas ja festivalo en Nepalo sed iam io okazas tro amuze. La ministro pri agrikulturo Hari Parajuli hieraux publike atakis, forteprenis iun virion en la kamparo !!!!

Oni, post longa batalo, juxs faris legxosn ke estas punida tusxi, preni aux cxagreni virinon kaj jen la ministro staris kontraux la legxo kaj oni ne punos lin.


(Fotojn mi trovis ein Facebook)

Post granda kritiko en Facebook kaj jxurnaloj, la ministro resegnis. Sed....sed la virino venis al jxurnalo kaj diris ke jxurnalistoj ekspluatis sxin. Memkompreneble la eksministro devigis sxin paroli por savi lian politikan vivon. Kaj, tiu kompatinda virino....mi beduxras.


Chhaupadi - la malbeno al menstrauantaj virinoj en okcidenta Nepalo


 Ne estis la unua fojo mi aŭdis pri "Chhaupadi", sed la hororo mi sentis kiam mi vidis la malgrandajn kabanojn kun mallarĝaj enirejojn unuafoje estas preter priskribo. Jes. Ni ankoraŭ vivanta en primitiva, barbara aĝo. Kaj ĉar ni vivas en Nepalo.

Menstruo estas simpla, natura afero kio rilatas kun ĉiutaga vivo, sano kaj kresko de knabinoj kaj virinoj. Kio estas tiel granda afero pri ĝi? Knabinoj, nature, socie lernas pri ĝi en la konvena tempo, lernas kiel alfronti ĉi tion kaj alkutimiĝas pri ĝi laŭ tempo. Aliaj, eĉ ne devas tedi pri ĝi. Jes, ĝi fariĝas devo de viro-familianoj, se ŝi bezonas helpon, subtenon aŭ sugestojn pri sanaj aferoj. Sed la kazo  ĉi tie estas multe pli de viraj fieroj, egooj, vireco kaj decido de viroj ol oni povas imagi en Plej Okcidenta Regiono de Nepalo . En tiuj montaraj distriktoj - nome Darchula, Baitadi, Dadeldhura / Bajhang, Bajura, Achham / Humla, Mugu, Jumla, Kalikot kaj iom ankaŭ en Dailekh, Jajarkot kaj Surkhet.


Ili forte kredas ke virinoj fariĝas malpuraj dum tiuj 4/5 tagoj de ĉiu monato kaj iliaj dioj - "Mate", kiel ili nomas lin - ne ŝatas vidi virinojn veni al ili dum tiu periodo. Do, la viroj devigas virinojn dum iliaj mensturaj periodoj limigi sin en malgrandaj, mallumaj mallarĝaj kabanoj / barakoj sen ajnaj fenestroj aŭ pordo. Foje pli ol ses virinoj devas pasigi tiun periodon en tiaj ĉambretoj kiu estas pli malgranda ol mallgranda liteto. 


Viroj ankaŭ ne permesas ilin preni varmajn tukojn aŭ litkovrilojn. En somero ili devas alfronti la danĝeron de serpento-pikoj kaj vintre ili devas toleri severan malvarmon kaj neĝadon. Ebleco de viktimiĝo de seksatenco estas ĉiam tie.

Estas afero de neglektado, insulto aŭ eĉ malamo kontraŭ ili por la komuna vilaĝanoj. Ili ne rajtas promeni sur la ĉefaj vojoj, iri al la akvo fotuso aŭ al temploj. Knabinoj ne rajtas iri alla lernejo dum la periodo.

Krom tio ĉi, ili ne rajtas konsumi lakton, jogurton kaj ajnan nutraĵon , kio estas pli grava, ol iam. Ili devas dependi al iliaj familianoj kiuj alportas manĝaĵon apud la kabano por ili kaj forlasas ĝin.

Viroj kredas ke se virinoj en periodoj restas en siaj domoj, tigroj venas kaj atakas ilin aŭ iliajn brutarojn. Aŭ la dio koleros pro ili kaj ili malsaniĝos. Ili donas gravecon pli al la nevidebla dio, ol iliaj propraj familianoj, kiuj vere zorgas pri ili.

Evidente, ĉi tiu "tradicio" aŭ "kulturo" daŭras seninterrompite dum jarcentoj kaj virinoj havis nenian fortecon stari kontraŭ viraj membroj de ilia societo. Sed almenaŭ ekde ĉirkaŭ 20 jaroj multaj naciaj kaj internaciaj ne-registaraj organizoj komencis levi voĉon kontraŭ tio, ĵurnaloj komencis skribi pri ĝi. Estas preskaŭ akceptita ke virinoj ne povas vivi egale al viroj en Nepalo. Tamen ĝi estis granda ŝoko por homoj en urboj. "Ĉu homoj ankoraŭ loĝas tiel barbare en Nepalo?" ili demandas. Post tio, multaj virinoj kaj aliaj sociaj organizoj iris tien kaj provis levi konscion en la socio. Sed oni nek povus ŝanĝi virojn ne povis konvinki virinojn por pretigi ilin por batali por siaj rajtoj, por egaleco. Jes, multege da mono de tiuj internaciaj organizaĵoj iris tien kaj revenis nur dikaj raportoj.

Miaj vizitoj en Dadeldhura, Achham kaj Kailali antaŭ unu semajno malkaŝis ke la tradicio estas ankoraŭ vivas kaj oni povis enkonduki malmulte da ŝanĝo malgraŭ abundan laboron kaj monon kontraŭ tiu tradicio. Nun, la homoj ankoraŭ estas ortodoksaj, kiuj ne estas pretaj por aŭskulti aŭ diskuti pri Chhaupadi. Junuloj ne oponas virinan liberiĝon sed ili ankoraŭ faras ruzaj, cinikaj rimarkoj kiam iu parolas kontraŭ tiu "tradicio". Ili asertas ke virinoj mem ne volas ĉesi praktikadon de Chhaupadi. Virinoj, kiel ilia sorto havas ĝin, estas mutaj. Ili povas nek malkaŝe batali, nek povas argumenti pri tiu sistemo. Kiam iam viroj komencas paroli pri menstruo, ili nature ruĝiĝas, silentas aŭ fuĝas. Aŭ, eĉ tiuj virinoj, kiuj parolas publike kontraŭ Chhaupadi estas devigitaj elspezi kvin tagojn en tiuj Chaugoth (la kabanoj kie ili vivas dum la periodoj). Ilia devo iĝas publika ŝerco inter vivoj.

Jes. Kelkaj ŝanĝoj povas videbli : en lernejo iras junaj knabinoj, tio estas sanĝo.  Sed plejparte ili ankoraŭ devas loĝi en barakoj. Ili diras ke ili ne volas ĝin sed iliaj gepatroj volas kaj  pra-gepatroj. La radio de espero - almenaŭ iliaj infanoj ne devos alfronti tiun sorton. Kaj knabojn ankaŭ ne volas apogi sian ortodoksan pra-gepatroj.

Danke al la ribelemaj junuloj, iuj de la vilaĝoj nun estas deklaritaj "Chhapuadi liberaj" VDCs. Ili estas tiel nomataj sur paperoj kaj registaraj dokumentoj. Sed praktikoj estas ankoraŭ senbridaj eĉ tiuj tiuj vilaĝoj. Kelkaj havas  "plibonigitajn" barakojn. Sed ili ja havas barakojn. La registaro planas deklari Accham kiel "Chhaupadi liberaj" distrikto. Sed je la praktika nivelo, ilia celo estas ankoraŭ tre malproksime.

Kaj kion la sociaj organizoj faras? Ili faras oftajn vizitojn, esploras la situacion, preparas raportojn kaj aranĝas monon por alia studado.

Vi demandas kial la registaro silentas aŭ indiferentaj pri tiu fi-kutimo, ĉu n? Ĝi estas malfermita al ĉiuj. Tiu tradicio rekte rilatas al la Hinduismo, kiu estas la majoritata religio de la lando. Kaj la plejparto de la homoj en registaro aŭ aliaj decido-faraj organoj apartenas al tiu religio; ili ne estas pretaj paroli kontraŭ tiu aŭ fari ajnan aŭdacan decidon ĉesi ĝin. Ilia silento estas la respondo... Jam en 2005, la Supera Tribunalo faris verdikton, ke tiu devus esti descontinuado. Efektive, pli de la popolo en la registaro ankoraŭ volas vidi virinojn tuj barakoj. Nu, kiu metis la sonorilon sur la kato?

Jen kelkaj videoj: 






2015/06/27

Konferenco de donacantoj por subteni la viktimoj de tertremo



Du severaj monatoj post la granda tertremo, kiu prenis vivojn de 8.600 homoj, la registaro organizis internacian konferencon pri rekonstruo de Nepalo, la 25an de junio, en Katmando.

Nepala registaro invitis delegitojn de registaroj el diversaj riĉaj landoj kaj aliaj internaciaj organizaĵoj por "rekonstrui" Nepalon, kiun detruis la tertremo. Venis ĉ 250 delegitoj el 40 donacantaj landoj kaj 25 internaciaj organizaĵoj. 

La registaro jam ricevis promeson kej ni riceovs 4.4 biliardo de usonaj dolaroj. Laŭ la registaro, kostos ĉirkaŭ  6.7 miliardo de usonaj dolaroj (aŭ 666 miliardoj de rupioj). 

Sed sed sed. Tio ne estas la fino de la rakonto. Nun komencas diskuto en Nepalo - ĉu Nepalo bezonas internacian subtenon aŭ ne?

La konferenco montras kiel avidaj, senhontaj kaj malaboremaj nepalaj ministroj estas. Pasis du monatoj, sed la registaro jam ne povis klarigi kiel ĝis nun ĝi elspezas la monon al la viktimoj, kion ĝi jam kolektis aŭ la monon el la nacia kofro. La homoj en vilaĝos ankoraŭ atendas la bazan subtenon (terure la musono komencas kaj daŭras pluvado dum unu monato en la tuta lando) kaj la urbanoj ankaŭ ne ricevas registaran subtenon. Kaj jam aŭdeblis/videblis sufiĉe multe da rakontoj pri koruptaj agoj de ministroj kaj registaraj oficistoj. Ni scias kiel la mono kaj materialoj de subteno estis kaŝitaj, venditaj ktp. 

Interese, ankaŭ okazis granda tertremo en 1934 kaj Nepalo estis malriĉa ankaŭ tiam. Sed la registaro faris preskaŭ ĉion per la interna mono por la viktimo. Kaj kiam oni kalkulas, troviĝis ke nur 6 pro cento da mono, elspezita estis subteno el eksterlandoj. Kaj, ne devas esti kialo ke nepala registaro nur nun tiel malriĉiĝis ke ĝi ne kapablas subteni la viktimojn.

Krome, Nepalo jam ne faris detalan planon, kiel ni uzos tiun monon, eĉ se venos sufiĉe da mono. Ni scias, ju pli multe da monon, des pli granda korupto..... tio estas Nepalo - kaj en sociaj organizaĵoj, kaj en registaro.

En tia situacio, kiel ni povas kredi ke la registaro bone uzos la monon kolektota de riĉaj landoj kaj la ĉiuj viktimoj vere ricevos monon?

Jes tre veraj kariakturajxoj pri internaciaj donacoj al Nepalo:



Vidu pli ĉe: http://setopati.net/politics/7287/Images---International-Conference-on-Nepal's-Reconstruction/#sthash.5CZtn9a2.dpuf

http://www.onlinekhabar.com/2015/06/293135/#sthash.kn0Svj0E.dpuf

2015/06/25

Virinoj malliberigxas cxiu monate en tiu regiono :(

Mi nun estas en plej okcidentaj regiono de Nepalo. Virinoj de Hindu familioj mizere vivas tie. Ili devas vivi en tiu cxi malgranda, malluma kaj senfenestra ejo dum "kvar tagoj en monato". Ili ne rajtas vivi en iliaj hejmoj. Laux la religio, dum tiu periodo, ili igxas malpuraj kaj iliaj dioj ne sxatas tion. Terure. Sekvos mia rakonto baldaux.

Mi estas en Dhangadhi

Post volagxo en multaj malproksimaj vilagxoj de la plej malproksimaj distriktoj de Nepalo - Kailali, Achham, nun mi estas en urbeto Dhangadhi.

Estas la regiono kie estas plej malmute evoluita, kie homoj estas la plej malricxaj, malmultaj estas lernejoj kaj laborejoj. Plej domagxe, virinoj estas tre malbone traktataj laux la loka religio aux tradicio.

Mi poste havos mutaj sxokantaj rakntojn.

Nun estas tre varme tie cxi.

Mi baldaux revenos.

Jen la mapo de la regiono kie mi estis-

2015/06/12

Li ne estas sxtelisto

19-jaraĝa junulo Nawang Dawa Sherpa el Solukhumbu, finfine fartis tion, nur por ricevi sukceson, kiu donis al li dum-vivan makulon..................



Sherpa venis el tre malriĉa familio sed li havas mirindan talenton je biciklado. Li jam partoprenis en Everest Marathon tri foje kaj atingis je dua pozicio unu foje. Li ankaŭ venkis titolon de Lamatar Cycle Race kaj Yakru Cycle Race.

Li ricevis informon pri la internacia bicikla konkurso okazona en Tajlando en 2016. Nature, li estis tre interesa sed tio multe kostis. Li petis helpon al multaj homoj sed li ne sukcesis. Finfine, li decidis. 

Li ŝtelis (tiel oni diras en policejo) bonkvalitan biciklon kaj aliaj aĵojn, de la biciklo vendejo el kie li laboris. Ĝi kostis ĉ 7.500 dolarojn. Li estis irinta al lia hejmo sed tuj li estis arestita. Li jam redonis ĉion al la vendejo. Li estis sincera junulo kaj estas la unua foje li tion faris en lia vivo. Sed li nun estas en policejo kaj atendas punon.

Irone, la registaro, registaraj oficistoj ne venas por subteni lin. Vi scias, dum internaciaj konkursoj, pli ol sportistoj vojaĝas politikistoj kaj iliaj subteantoj kaj pli da monon la registaro elspezas je tiuj oficistoj ol la sportistoj. Kvankam bicilado estas fama sporto inter gejunuloj en Nepalo, la registaro havas nenian planon promocii kaj subteni tiun ĉi sporton.




http://myrepublica.com/t20/item/21624-everest-marathoner-and-cyclist-arrested-over-theft.html#sthash.5B64M5E4.dpuf

2015/06/11

Terglito kauzis 53 mortojn en orienta montaro



Sxajne katastrofoj neniam lasos nin. Jam pasis ses semajnoj de ega tertremo kaj ni preskaux cxiutage sentas tremon. Pli ol tio, venis al ni novajxo de terglito el ordienta montaro de Nepalo.

53 homoj estis mortitaj kaj 12 aliaj estis vunditaj en serio de terglitoj kiuj okazis en diversaj vilagxoj de distrikto Taplejung la merkredon nokton. Multaj homoj en tiu regiono ankoraux estas malaperintaj kaj oni ne povas diri cxu ili forkuris aux mortis en la katastrofo.

La plej multaj homoj mortis el vilagxoj Liwang , Khokling , Libang, Libang,  Libang, Lingket,  Thinglabung, Khokling, Lingtepa,  Santhakra Thokling, Thinglabu kaj Lingket.

Dauxra pluvado en tiu regiono kauxzis la tergliton, laxu la oficistoj lokaj.

Pro la terglito, obstrukcis la Mechi ŝoseon kaj homoj ne povas vojagxi en tiu regiono.

-Vidu pli ĉe: http://setopati.net/society/6984/Taplejung-landslide-death-toll-reaches-53-(UPDATE)/#sthash.jrtG0Ee5.dpuf